Σκιές πολέμου πάνω από τον ελληνικό τουρισμό
Με την έναρξη της φετινής τουριστικής περιόδου να πλησιάζει, ο ελληνικός τουρισμός καλείται να διαχειριστεί έναν παράγοντα αβεβαιότητας που δεν σχετίζεται με την ίδια την αγορά, αλλά με τις γεωπολιτικές εξελίξεις: την ένταση που επικρατεί στη Μέση Ανατολή. Η σύγκρουση στην περιοχή έχει αρχίσει ήδη να επηρεάζει τη δυναμική των κρατήσεων, προκαλώντας προβληματισμό σε επιχειρηματίες του κλάδου, αλλά και σε αεροπορικές εταιρείες που παρακολουθούν στενά την εξέλιξη της κατάστασης.
Τα πρώτα δεδομένα δείχνουν ότι οι επιπτώσεις αρχίζουν να γίνονται ορατές. Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς, οι αεροπορικές κρατήσεις εμφανίζουν μείωση που κυμαίνεται μεταξύ 8% και 10%, ενώ στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» έχουν καταγραφεί περίπου 500 ακυρώσεις πτήσεων από την έναρξη της κρίσης μέχρι σήμερα. Η αβεβαιότητα που επικρατεί στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου, σε συνδυασμό με το προσωρινό κλείσιμο ορισμένων εναέριων διαδρόμων, επηρεάζει ήδη τον προγραμματισμό των πτήσεων και τη ζήτηση για ταξίδια.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση σε ορισμένες αγορές που έχουν υψηλή τουριστική αξία για την Ελλάδα. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται το Ισραήλ, η Αυστραλία και η Κύπρος, χώρες που κάθε χρόνο στέλνουν στη χώρα εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες. Πρόκειται για τουρίστες που συνήθως έχουν υψηλή κατά κεφαλήν δαπάνη, γεγονός που σημαίνει ότι οποιαδήποτε κάμψη στη ροή τους θα μπορούσε να επηρεάσει αισθητά τα συνολικά έσοδα του τουριστικού τομέα.
Προς το παρόν, πάντως, η επίδραση της κρίσης φαίνεται να αποτυπώνεται κυρίως σε μια επιβράδυνση του ρυθμού με τον οποίο γίνονται νέες κρατήσεις και όχι σε μαζικό κύμα ακυρώσεων. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η κατάσταση παραμένει διαχειρίσιμη, εφόσον δεν υπάρξει περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης. Οι επιχειρηματίες του κλάδου, ωστόσο, τηρούν στάση αναμονής, καθώς η διάρκεια της κρίσης αλλά και το ενδεχόμενο γεωγραφικής επέκτασής της θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό το εύρος των συνεπειών για την τουριστική δραστηριότητα.
Αναταράξεις καταγράφονται και στον τομέα των αερομεταφορών. Οι δύο μεγάλες ελληνικές αεροπορικές εταιρείες, Aegean και SKY express, έχουν ήδη προχωρήσει σε προσαρμογές του πτητικού τους προγράμματος έως τα τέλη Μαρτίου. Την ίδια στιγμή, αρκετές διεθνείς αεροπορικές εταιρείες αποφάσισαν να αφαιρέσουν προσωρινά το Ισραήλ από το θερινό τους πρόγραμμα πτήσεων, γεγονός που επηρεάζει συνολικά τις συνδέσεις της περιοχής.
Παράλληλα, ανησυχία προκαλεί και το ενδεχόμενο αύξησης του λειτουργικού κόστους για τις τουριστικές επιχειρήσεις. Εάν η κρίση οδηγήσει σε περαιτέρω άνοδο των διεθνών τιμών του πετρελαίου, τότε θα αυξηθούν οι δαπάνες για μεταφορές και ενέργεια, γεγονός που θα μπορούσε να επιβαρύνει σημαντικά τον προϋπολογισμό των επιχειρήσεων ενόψει της νέας σεζόν.
Παρά το κλίμα αβεβαιότητας, πάντως, τα μηνύματα από τις βασικές ευρωπαϊκές αγορές εξακολουθούν να θεωρούνται θετικά. Οι επαφές και οι συμφωνίες που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της διεθνούς έκθεσης τουρισμού ITB στο Βερολίνο επιβεβαιώνουν ότι το ενδιαφέρον για ταξίδια στην Ελλάδα παραμένει ισχυρό και ότι η χώρα εξακολουθεί να αποτελεί έναν ιδιαίτερα ελκυστικό προορισμό για τους Ευρωπαίους ταξιδιώτες.
Ο ελληνικός τουρισμός, άλλωστε, έχει αποδείξει τα τελευταία χρόνια ότι διαθέτει σημαντικές αντοχές απέναντι σε διεθνείς κρίσεις και αναταράξεις. Οι επαγγελματίες του κλάδου εκφράζουν την αισιοδοξία ότι, εφόσον υπάρξει αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή το επόμενο διάστημα, η ζήτηση θα ανακάμψει σχετικά γρήγορα και η φετινή τουριστική σεζόν θα μπορέσει τελικά να διατηρήσει τη θετική της πορεία.
